Co zamiast ranitydyny?

 

Wybór w tym przypadku wydaje się oczywisty. Będą to inhibitory pompy protonowej (IPP), które i tak już od bardzo wielu lat rekomendowane są w leczeniu zgagi, kwaśnego odbijania, objawów choroby refluksowej i innych dolegliwości dyspeptycznych. Widać to nie tylko w wytycznych dla gastroenterologów i lekarzy POZ (ostatnie pochodzą z października 2019 r.), ale także na słupkach prezentujących sprzedaż najpopularniejszych IPP, czyli omeprazolu i pantoprazolu.

 

Czy IPP można stosować bez ograniczeń?

 

Nie można. Oto lista najważniejszych punktów podsumowujących wiedzę na temat skuteczności i bezpieczeństwa tej ważnej grupy leków. Dziś jest ona tym bardziej aktualna, gdyż najważniejsza alternatywa dla IPP, czyli ranitydyna została wycofana z obrotu.

 

Poszczególne IPP, czyli m. in. omeprazol (najstarszy), pantoprazol, esomeprazol i lanzoprazol wykazują podobną skuteczność terapeutyczną. Zasadnicze różnice między nimi dotyczą przede wszystkim długości działania i parametrów farmakokinetycznych, czyli m. in. tego w jakim stopniu cząsteczki te przechodzą przez wątrobę.


Fakt, że poszczególne IPP w różnym stopniu przekształcane są przez enzymy wątrobowe pociąga za sobą kwestię interakcji z innymi lekami. Chociaż dane na ten temat nie są w pełni zgodne, z dużą dozą prawdopodobieństwa możemy powiedzieć, że najniższe ryzyko negatywnych zależności z innymi substancjami cechuje pantoprazol. Lek ten metabolizowany jest poza układem cytochromu P450, dzięki czemu nie będzie wchodził z interakcję z klopidogrelem, diazepamem, kofeiną, digoksyną czy doustnymi środkami antykoncepcyjnymi.

 

IPP a leki alkalizujące

 

IPP są zdecydowanie bardziej rekomendowaną opcją niż środki zobojętniające sok żołądkowy (zawierające m. in. węglan wapnia, węglan magnezu, wodorotlenek magnezu). Badania wskazują, że IPP są skuteczniejsze oraz – w przeciwieństwie do preparatów alkalizujących – nie wchodzą w interakcje z antybiotykami tetracyklinowymi (np. doksycykliną) i fluorochinolonami. IPP działają również znacznie dłużej.

 

Leczenie przez dłuższy czas? Tak, ale pod pewnymi warunkami

 

W tym przypadku rekomendowanie IPP powinno być poprzedzone szczegółowym wywiadem lub/i konsultacją z lekarzem, gdyż długotrwałe stosowanie tej grupy leków może być obarczone powikłaniami, również takimi, które pojawiają się długo po odstawieniu leczenia.

 

Wśród powszechnych zaburzeń związanych z przewlekłym stosowaniem IPP wymienia się zaburzenia mikroflory jelitowej (zwiększenie pH przewodu pokarmowego powyżej 4 istotnie zwiększa ryzyko nadkażenia Clostridium difficile), zapalenie nerek, zmniejszenie wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego (skutkujące osteoporozą) czy ryzyko zapalenia płuc.

 

Puenta:

Brak leków z ranitydyną na rynku nie pozbawia pacjentów skutecznej terapii powszechnych dolegliwości gastroenterologicznych. W przypadku zgagi, odbijania czy dyspepsji rekomendowanym postępowaniem są IPP. Leki te są skuteczniejsze od środków alkalizujących, jednak nie są pozbawione działań niepożądanych i ryzyka interakcji.

Dlatego zawsze przed wydaniem IPP należy uprzedzić pacjenta o ich wystąpieniu, zwłaszcza jeśli ten deklaruje, że terapia będzie trwała przez dłuższy czas.

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl

 


Inhibitory pompy protonowej przewijają się też w materiale Zgaga po SSRI – objaw powszechny, lecz niestety mało znany.

Przeczytaj, jeśli do tej pory tego nie zrobiłaś/zrobiłeś.