Chociaż termin „dyspepsja czynnościowa” niektórym może wydawać się mocno specjalistyczny, pod pojęciem tym kryje się zespół często występujących dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, z którymi pacjenci nie rzadko zgłaszają się także do farmaceuty. Potwierdzają to dane epidemiologiczne wskazujące, że jej objawy mogą dotyczyć nawet 20-30% populacji ogólnej. 

 


Złe trawienie, czyli jakie? 

Słowo „dyspepsja” pochodzi z greki, i wolnym tłumaczeniu oznacza „złe trawienie”. Pod pojęciem tym kryją się m. in. takie objawy jak: 

  • uczucie pełności po posiłku, 
  • wczesne osiąganie uczucie sytości, 
  • zaleganie posiłku, 
  • odbijanie,
  • nudności,
  • ból lub pieczenie w nadbrzuszu. 

 

Aby móc rozpoznać dyspepsję, objawy te muszą posiadać charakter przewlekły tzn. trwać co najmniej 3 miesiące (niekoniecznie jednak muszą mieć stałe nasilenie). Istotna jest także ich uciążliwość – symptomy powinny wpływać na codzienne funkcjonowanie i jakość życia. Warto zwrócić uwagę na fakt, że jeśli objawy trwają tylko kilka godzin lub klika dni (np. spowodowane są jednorazowym przejedzeniem) nie używa się na ich określenie terminu „dyspepsja czynnościowa”. 

 


Lekarz czy farmaceuta?

Dyspepsję czynnościową rozpoznaje się na podstawie wywiadu lekarskiego, który obejmuje pytania o stosowane leki, choroby współistniejące, charakter i stopień nasilenia objawów. Rozmowa ta zwykle nie rozstrzyga, czy mamy do czynienia z dyspepsją organiczną czy czynnościową, dlatego pomocne mogą okazać się dodatkowe badania np. endoskopia przełyku, badanie w kierunku Helicobacter pylori czy USG jamy brzusznej. Powinny one zostać zlecone, szczególnie w sytuacjach, kiedy dyspepsji towarzyszą objawy alarmowe np. utrata masy ciała, niedokrwistość czy nocne bóle brzucha.

 


Diagnostyka prowadzona pod okiem lekarza nie oznacza jednak mniejszej roli farmaceutów. Pamiętajmy bowiem, że to właśnie apteka jest często pierwszym miejscem, do którego pacjenci zgłaszają się z pierwszymi objawami. W rozmowie z pacjentem warto więc zachować czujność, i w odpowiednim czasie skierować pacjenta do lekarza. 

 


Puenta:

Pod pojęciem dyspepsji czynnościowej kryje się wiele – wydawałoby się - „prostych” do zdiagnozowania objawów. W procesie rozpoznania istotną rolę odgrywa lekarza, zaś farmaceuta może być jego znaczącym wsparciem, gdyż apteka często jest pierwszym miejscem, do którego kierują się chorzy ze „złym trawieniem”.

 

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl