Co należy powiedzieć przed wydaniem IPP?

 

Chociaż historia inhibitorów pompy protonowej nie jest długa (omeprazol - ich pierwszy przedstawiciel jest bowiem mniej więcej rówieśnikiem obecnych trzydziestolatków), to z powodzeniem można zaryzykować stwierdzenie, że leki te zrewolucjonizowały postępowanie lecznicze u bardzo wielu pacjentów gastroenterologicznych.

 

Gastroenterolodzy, lekarze pierwszego kontaktu, kardiolodzy, otolaryngolodzy, a nawet chirurdzy rekomendują swoim pacjentom IPP.

Coraz mocniej zwracają na nie uwagę także farmaceuci – IPP od wielu już lat dostępne są przecież bez recepty, a niedawne zawirowania z ranitydyną sprawiły, że stały się niekwestionowanym liderem w leczeniu dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

 

Co należy powiedzieć przed wydaniem IPP?

 

Aspekty te poruszyliśmy w artykułach: Famotydyna alternatywą dla ranitydyny?Co zamiast ranitydyny? Dziś skupimy się natomiast na kwestiach, o jakich powinien pamiętać farmaceuta przed ich wydaniem - niezależnie czy IPP wypisany był na recepcie, o lek zapytał pacjent lub czy zakup uwarunkowany był naszą rekomendacją.

 

Oto 5 najważniejszych punktów:

 

  1. Aby uzyskać najwyższą skuteczność terapeutyczną IPP należy przyjmować co najmniej 30 minut przed śniadaniem. Warto zaznaczyć, że dotyczy to również pacjentów z dominującymi objawami wieczornymi, ponieważ efekt działania wszystkich IPP utrzymuje się około 24 godzin. To ważny punkt, gdyż jak wynika z badań IPP są prawidłowo przyjmowane tylko przez ponad 50% pacjentów!
  2. Jedna dawka IPP może, ale nie musi odznaczać się 100-procentową skutecznością. To sama zasada może tyczyć się także terapii kilkudniowych. W jednym z badań wykazano np., że po 5 dniach przyjmowania IPP raz dziennie maksymalne zahamowanie wydzielania kwasu solnego wynosi ok. 66%. Jeśli więc pacjent cierpi na przewlekłą chorobę przewodu pokarmowego np. chorobę refluksową, stosowanie IPP powinno być dłuższe (od kilku tygodni nawet do kilku miesięcy).
  3. Inhibitory pompy protonowej charakteryzuje tzw. efekt klasy. Oznacza to ni mniej, ni więcej, że w obrębie 1 grupy leków obserwujemy podobną skuteczność i podobny profil działań niepożądanych. Czy w związku z tym możemy rekomendować je zamiennie? Tak, ale rekomendacja taka powinna być poprzedzona wywiadem m. in. na temat jednocześnie stosowanych przez chorego leków. Niektóre IPP np. omeprazol wchodzą bowiem w istotne interakcje np. z klopidogrelem.
  4. Należy wziąć pod uwagę ostatnie doniesienia naukowe na temat długotrwałego stosowania IPP. W badaniach wykazano m. in., że leki te – stosowane w dużych dawkach - umiarkowanie zwiększają ryzyko złamań kości oraz istotnie zwiększają ryzyko infekcji jelitowych, szczególnie Clostridium difficile. Dlatego też szczególne środki ostrożności powinny zachować osoby starsze, pacjenci z obniżoną odpornością oraz… podróżnicy.
  5. IPP to obecnie leczenie rekomendowane u pacjentów stosujących NLPZ z czynnikami ryzyka choroby wrzodowej. Preparaty wpisują się tutaj w szeroką definicję gastroprotekcji, której nadrzędnym celem jest niedopuszczenie do krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

 

Puenta:

Jeśli wydajesz IPP, pamiętaj o 5 powyższych punktach. Staraj się również śledzić najnowsze doniesienia naukowe. W temacie tej ważnej grupy leków w „świecie naukowym” dzieje się ostatnio dużo, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod lupę aspekt ich bezpiecznego stosowania.

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl