Interakcje lek papieros

 

Kilka dni temu, 21 listopada obchodziliśmy Światowy Dzień Rzucania Palenia. Media medyczne, i te… mniej medyczne po raz kolejny obiegły informacje na temat negatywnych konsekwencji tego zgubnego nałogu, tych ważniejszych – zdrowotnych, i tych mniej ważnych, czyli ekonomicznych. Zapomniano jednak o aspekcie interakcji składników dymu tytoniowego z lekami. Dlatego temat ten prezentujemy w niniejszym artykule.

 

Dlaczego dochodzi do interakcji leków „z papierosem”?

 

Głównymi winowajcami są wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (tzw. WWA np. benzopiren, benzofluoren, benzoantracen) oraz znana nam nikotyna. Te pierwsze przyczyniają się do:

  • zwiększenia stężenia we krwi albumin osocza, które wiążą leki (może dojść do zmniejszenia działania leku).
    Zaznaczymy, że niezwiązana z białkami część leku znajduje się w krwiobiegu, ale nie ulega dystrybucji, nie przenika do tkanek, i co najważniejsze - nie jest farmakologicznie aktywna. Im wyższy poziom białek osocza, tym działanie leku jest mniejsze.
  • stymulowania aktywności enzymów wątrobowych (cytochromu P450), głównie izoformy CYP3A4 (substancja czynna jest szybciej usuwana z ustroju).

Z kolei nikotyna oprócz działania ośrodkowego, wykazuje istotne właściwości obwodowe np. wzrost objętości wyrzutowej i minutowej serca, zwiększenie oporu obwodowego, tachykardię, skurcz naczyń krwionośnych oraz wzrost ciśnienia tętniczego krwi.

 

Ponadto nasila perystaltykę mięśni gładkich przewodu pokarmowego, potęguje wydzielanie gruczołów przewodu pokarmowego (soku żołądkowego, śliny) oraz wpływa na wzrost wydzielania glukozy. Właściwości te mogą warunkować ryzyko interakcji m. in. z lekami hipotensyjnymi, przeciwbiegunkowymi (uwaga na loperamid!), przeczyszczającymi, a nawet z insuliną.

 

Na które leki powinni uważać palacze?

 

Lista jest bardzo bardzo szeroka i może zmieniać się w zależności od stanu fizjologicznego pacjenta. Obejmuje ona m. in.:

  • glikokortykosteroidy wziewne: flutikazon i beklometazon – u palaczy spada ich aktywność przeciwzapalna. Pacjenci palący mogą także później na nie reagować;
  • paracetamol – z uwagi na większe ryzyko uszkodzenia wątroby u palaczy; 
  • wspomnianą już insulinę – palenie tytoniu zmniejsza wrażliwość tkanek na insulinę i zwiększa poziom glukozy we krwi;
  • doustne środki antykoncepcyjne – większe ryzyko zakrzepów i zatorów u kobiet palących papierosy;
  • beta-blokery – odnotowano ich niższą efektywność w terapii nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca i zaburzeń rytmu serca (na skutek antagonistycznego działania nikotyny);
  • benzodiazepiny – u palących papierosy odnotowano ich słabsze efekty przeciwlękowe;
  • pseudoefedryna – nikotyna nasila jej działanie, co może prowadzić do nadmiernego pobudzenia i problemów kardiologicznych;
  • kodeina i morfina - u osób palących stwierdzono również wyraźne obniżenie i skrócenie efektu przeciwbólowego i przeciwkaszlowego;
  • fluwoksamina – palacze mogą wymagać zwiększenia dawki tego popularnego antydepresantu;
  • leki antyarytmiczne np. amiodaron – sugeruje się nawet zwiększenie dawki, ze względu na ich niższą biodostępność u palaczy.

 

Puenta:

Chociaż zmniejszenie skuteczności danego leku lub nasilenie jego działań niepożądanych może być uwarunkowane bardzo wieloma czynnikami, to potencjalne interakcje ze składnikami dymu tytoniowego mogą być jednym z nich.

Jeśli podejrzewany, że to właśnie palenie tytoniu może być powodem zmian polekowych, niezwłocznie odeślijmy pacjenta do lekarza.

Możliwe, że konieczna będzie korekta dawki danego leku.

 

Aspekt interakcji leków jest bardzo często poruszany w naszym serwisie. Jeśli poszukujecie cennych informacji na ich temat, zapraszamy do lektury:

Interakcje lek – słońce

Ciemna strona błonnika...

Przyjmujesz ciprofloksacynę? Uważaj na to co jesz!

 

Dwa powody, dla których nie należy łączyć ibuprofenu i ASA

Miłorząb japoński i leki hamujące krzepnięcie – co zrobić?

 

 przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl