Lumateperone, erenumab, galcenazumab, cefiderocol, entrectinib, fremanezumab, triklabendazol, ibalizumab

 

Jakimi hashtagami moglibyśmy opatrzyć informacje o nowych substancjach czynnych zarejestrowanych na całym świecie w 2019 roku? Z pewnością mogłyby to być: innowacja, onkologia, neurologia, choroby rzadkie, leczenie biologiczne, przeciwciała monoklonalne, przełom, leki biopodobne.

 

Przygotowaliśmy zestawienie istotnych naszym zdaniem cząsteczek zarejestrowanych w 2019 wraz z krótkim opisem mechanizmów działania i wskazań. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się, że lektura pochodzi prosto z obrazów Sci-Fi, wcale tak nie jest. Na nasze szczęście.

 

Kolejny lek w bezsenności

 

Lemborexant. Kto twierdzi, że terapia bezsenności bezpowrotnie zatrzymała się na lekach klasy 3-Z, jest po prostu w błędzie. Na Zachodzie dostępni są miedzy innymi antagoniści receptorów oreksynowych (OX), które wybiórczo wiążąc się z OX-1 i OX-2, inaktywują stan czuwania. Leczenie lemborexantem, i prekursorem tej klasy leków - suworeksantem w badaniach klinicznych przyniosło szczególną poprawę u osób w podeszłym wieku – grupie najbardziej narażoną na bezsenność i jej powikłania.

Temat leków nasennych są poruszony jest również w artykułach: Wydajesz hydroksyzynę? Obostrzeń jest więcej niż Ci się wydaje oraz Po jakim czasie wsiąść za kółko po przyjęciu leku nasennego?

 

Nowy neuroleptyk

 

Lumateperone. Czy substancja ta stanowi przełom w leczeniu schizofrenii? O tym dowiemy się zapewne w ciągu kilku najbliższych lat. Niemniej lek ten jest pierwszym atypowym preparatem antypsychotycznym, który wpływa jednocześnie na przekaźnictwo dopaminergiczne, glutaminergiczne – może więc odegrać istotną rolę w wielu postaciach tej grupy chorób psychicznych (schizofrenia nie jest pojedynczą jednostką chorobową!). Co ważne, w badaniach jego stosowanie nie wiązało się z szybkim rozwojem tolerancji, a także bardzo rzadko wywoływało takie uciążliwe działania niepożądane jak przyrost masy ciała.

 

Leki biologiczne skuteczne w migrenie

 

Erenumab, galcenazumab i fremanezumab. Wszystkie je łączy hamujący wpływ na receptor CGRP-R (określany również jako receptor związany z genem dla kalcytoniny). Opisaliśmy je szczegółowo w materiale Czy w końcu doczekamy się przełomu w leczeniu migreny?

 

Nowy antybiotyk

 

Cefiderocol. Antybiotyk o ciekawym mechanizmie działania. Cząsteczka ta najpierw wiążę się żelazem, a następnie transportowana jest do wnętrza komórki bakteryjnej, niszcząc po kolei niektóre jej struktury. Lek ten zarejestrowany jest w leczeniu powikłanych infekcji dróg moczowych, spowodowanych także przez lekooporne i niezwykle groźne szczepy Pseudomonas aeruginosa. Cefiderocol nie jest jedynym zarejestrowanym antybiotykiem w 2019 r. O innej molekule, wskazanej w pozaszpitalnym zapaleniu płuc wspomnieliśmy w materiale Wreszcie mamy nowy antybiotyk!

 

Skuteczna broń w walce z rakiem płuca

 

Entrectinib. Przełom w onkologii, a ściślej w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca – choroby, które corocznie zbiera śmiertelnie żniwo na całym świecie, również w krajach o wysokim stopniu świadomości prozdrowotnej. Substancja ta jest kolejnym przedstawicielem inhibitorów kinaz tyrozynowych – cząsteczek sygnałowych wytwarzanych przez komórki nowotworowe. Jednocześnie wpływa na kinazę receptora tropomiozynowego (Trk) A, B i C, kinazę onkogenu C-ros 1 (ROS1) i kinazę chłoniaka anaplastycznego (ALK). Co ważne, lek ten testowany jest obecnie także w innych typach nowotworów, więc w najbliższej przyszłości możemy się spodziewać rozszerzenia wskazań.

 

Kolejny lek przeciwpasożytniczy

 

Triklabendazol. Zarejestrowany w terapii fascjolozy – choroby wywołanej przez motylicę wątrobową. Pasożyt ten jest szczególnie „aktywny” w strefie klimatu gorącego, głównie na południu Europy. W dobie zmian klimatycznych możemy się jednak spodziewać, że może rozprzestrzenić się także na inne regiony, w tym Polskę.

 

Lek biologiczny w walce z wirusem HIV

 

Ibalizumab. Ostatnie dziesięciolecie przyniosło przełom w terapii HIV/AIDS. Jakość oraz długość życia pacjentów z HIV nie różni się znacząco od życia osób niezakażonych. Mogą oni wykonywać każdy zawód, realizować swoje plany, posiadać niezakażone dzieci. Warunkiem jest jednak codzienne przyjmowanie nowoczesnej kombinacji leków antyretrowirusowych. W ostatnich latach notuje się jednak wzrost lekoopornych szczepów wirusa HIV. Skuteczność wobec nich wykazał dopiero ibalizumab. Przeciwciało to łączy się z receptorem na powierzchni CD4 (jest to jedna z komórek układu odpornościowego), przez co hamuje wnikanie wirusa do jej wnętrza. Lek podawany jest dożylnie co 2 tygodnie we wlewie trwającym 30 minut. 

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl