Leczenie nadciśnienia tętniczego - najważniejsze zasady

 

Na nadciśnienie tętnicze (NT) choruje 9,5 miliona Polaków. Jeśli do wartości tej dodamy ponad 1 mln pacjentów po 80 roku życia (są tzw. chorzy w bardzo podeszłym wieku), otrzymany wynik robi wrażenie. I jednocześnie budzi grozę, gdyż nadciśnienie tętnicze jako choroba przewlekła może być źródłem śmiertelnych powikłań takich jak zawał serca i udar mózgu.


Nie bez przyczyny więc tak istotną rolę odgrywa obecnie postępowanie zgodnie z wytycznymi terapeutycznymi, na które mocno zwracają uwagę nie tylko kardiolodzy, ale również lekarze innych specjalności. Coraz większą uwagę powinni na nie zwrócić także farmaceuci.

 

Wytyczne PTNT wyrocznią?

 

Mowa tu o rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT), które porządkują wiedzę z zakresu diagnostyki (o tym tutaj: Kiedy możemy mówić o nadciśnieniu tętniczym?) oraz farmakoterapii nadciśnienia.

 

Leczenie nadciśnienia tętniczego - najważniejsze zasady

 

U większości polskich pacjentów z NT należy stosować kilka leków jednocześnie. Szacuje się, że:

  • 2 leków wymaga ok. 60% Polaków z NT;
  • 3 leki powinny być stosowane u kolejnych 20% pacjentów;
  • terapia aż 4 lekami jednocześnie powinna dotyczyć aż 10-13%Polaków.

 

Czy monoterapia odeszła więc do lamusa?

 

Nie, ale jest ona zawężona do kilku grup chorych. Dlaczego? Ponieważ większość współczesnych leków hipotensyjnych stosowanych pojedynczo wykazuje siłę działania obniżającego ciśnienie tętnicze mniejszą niż 10-20 mmHg. To wartość nieduża, ale – jak się okazało – w części przypadków zupełnie wystarczająca.

 

Monoterapia wskazana jest więc tylko u:

  • osób z niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których zdiagnozowano nadciśnienie tętnicze 1. stopnia – w praktyce dotyczy to pacjentów młodych, którzy wymagają podania beta-blokera („naczyniorozszrzającego” – z uwagi na korzystniejszy wpływ na tzw. ciśnienie centralne albo kardioselektywnego – w przypadku wystąpienia trudności z normalizacją pracy serca);
  • osób w podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym 1. stopnia;
  • osób po 80. roku życia z nadciśnieniem tętniczym 2. stopnia.

 

W 2 ostatnich przypadkach monoterapia jest korzystniejsza, z uwagi na znacznie niższe ryzyko hipotonii ortostatycznej związanej z gwałtowanymi spadkami ciśnienia przy zmianie pozycji ciała.

 

Warto wiedzieć, że to niekorzystne zjawisko często występuje o osób starszych, i uwarunkowane jest także istnieniem szeregu innych niż nadciśnienie czynników, takich jak: choroba Parkinsona, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia snu, bezdech senny, cukrzyca, niedokrwistość czy powikłania po udarze mózgu.

 

Ilość, ale i jakość

 

Należy pamiętać, że wytyczne PTNT podają nie tylko główne powody, dla których politerapia zyskała na znaczeniu, ale również precyzują, w jaki sposób kojarzyć leki na nadciśnienie, tak aby odznaczały się one najwyższą skutecznością. Przejrzysty algorytm łączenia poszczególnych preparatów hipotensyjnych  - zgodny z wytycznymi PTNT 2019 zaprezentowaliśmy w artykule: W nadciśnieniu już tylko leki złożone?

 

Puenta:

Realizując receptę na lek na nadciśnienie, pamiętaj, że ponad 90% Polaków wymaga stosowania kilku substancji jednocześnie) preferowana jest 1 tabletka - tzw. single pill combination). Leczenie skojarzone pozwala na lepszą kontrolę ciśnienia tętniczego i istotnie zmniejsza ryzyko groźnych powikłań, takich jak zawał serca czy udar mózgu.

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl