Wiemy już, że właściwe prowadzenie terapii nadciśnienia tętniczego uwarunkowane jest wieloma czynnikami. Należy do nich stopień przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, potencjalne działania niepożądane leków czy regularne badania kontrolne. Nie jest to jednak koniec. Duży wpływ ma także tzw. dobowy rytm ciśnienia, który poznaliśmy dzięki upowszechnieniu metody ABPM (ambulatory blood pressure monitoring), czyli całodobowej metody pomiaru ciśnienia.

 

W dobowym rytmie ciśnienia tętniczego podkreśla się znaczenie 2 parametrów, które w kontekście nieprawidłowych wartości wiążą się z pogorszeniem rokowania u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym:

  • wysokość nocnego spadku ciśnienia w stosunku do wartości w dzień,
  • wysokość porannego wzrostu ciśnienia.

 

Na tej podstawie możemy wyróżnić kilka grup pacjentów kardiologicznych:

  • non-dipper
  • inverse-dippers
  • extreme dippers

 

Osoby, które wykazują prawidłowy spadek ciśnienia w nocy (o 10-20%), określamy anglojęzycznym mianem dippers. Zaburzenia dobowego profilu ciśnienia mogą polegać na:

  • niedostatecznym spadku ciśnienia w nocy (< 10%- i to są właśnie pacjenci non-dippers, którzy stanowią od 20 nawet do 40% wszystkich osób z nadciśnieniem tętniczym);
  • wyższych wartościach ciśnienia w dzień niż w nocy (< 0% - pacjenci risers lub inverse dippers);
  • zbyt dużym spadku ciśnienia w nocy (> 20% - extreme dippers).

 

Ryzyko powikłań

Wszystkie zaburzenia dobowego profilu ciśnienia tętniczego związane są ze zwiększoną częstością uszkodzeń narządowych oraz zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych nadciśnienia tętniczego. I tak pacjenci non-dippers wykazują częściej przerost lewej komory serca, komorowe zaburzenia rytmu serca, niekorzystne zmiany w strukturze tętnic szyjnych czy tętniczek obwodowych. Częściej także zapadają na niewydolność serca.

 

Dlaczego ciśnienie nie chce spadać w nocy?

Niedostateczne spadki ciśnienia tętniczego w nocy mogą mieć wiele przyczyn. Wśród głównych wymienia się cukrzycę, choroby tarczycy (bardzo częsty powód!), niewydolność nerek czy wreszcie stosowanie niektórych leków np. glikokortykosteroidów.

 

Puenta:

Pamiętaj, że niektórzy pacjenci mogą mieć zaburzony, dobowy profil ciśnienia tętniczego. U takich osób farmakoterapia jest trudniejsza, zaś dobór leków powinien być dostosowywany to ciągle zmieniających się parametrów.

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl