Probiotyki, prebiotyki, synbiotyki - jakie są różnice?

 

Preparaty wspomagające mikroflorę jelitową mnożą się jak grzyby po deszczu.

I nic w tym dziwnego, bowiem większość dostępnych danych naukowych potwierdza znaną wszystkim teorię, że „zdrowie zaczyna się właśnie w jelicie”.

 

Nie bez przyczyny tak duże znaczenie zyskały niektóre szczepy probiotyczne, które obecnie wykorzystywane są nie tylko jako „osłona” w trakcie antybiotykoterapii, ale także jako postępowanie uzupełniające w niektórych alergiach, nietolerancji laktozy, osłabionej odporności, zespole jelita drażliwego czy nawet eradykacji Helicobacter pylori (badania w toku).


Nie dziwi również fakt, że przedmiotem intensywnych badań są aktualnie nie tylko same bakterie (i drożdże!), ale także substancje wpływające na ich rozwój lub ich metabolity, które – na drodze wielokierunkowych mechanizmów – mogą korzystnie wpływać na przewód pokarmowy.

 

Dlatego w obecnej nomenklaturze medycznej funkcjonują więc nie tylko probiotyki, ale także prebiotyki, synbiotyki, postbiotyki i eubiotyki.

 

Probiotyki, prebiotyki, synbiotyki, postbiotyki i eubiotyki - czym się różnią?


Probiotyki

Podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, wykazujące wielokierunkowe, korzystne działanie względem przewodu pokarmowego. Obecnie za tzw. „szczep probiotyczny” może zostać uznany czynnik spełniający określone wymagania Światowej Organizacji Zdrowia (a więc można powiedzieć, że ta klasa preparatów została przynajmniej częściowo ujednolicona) np. musi być potwierdzone bezpieczeństwo i mechanizmy działania konkretnego szczepu.


Prebiotyki

To tym razem nie drobnoustroje, ale substancje obecne lub wprowadzane do pożywienia, które efektywnie i korzystnie wpływają na stan mikroflory przewodu pokarmowego. Można więc powiedzieć, że są „pokarmem dla bakterii lub drożdży”. W ich przypadku nie dysponujemy jeszcze ściśle określonymi standardami (tak jak dla probiotyków). Przykładem prebiotyków są tzw. fruktooligosacharydy (obecne m. in. w karczochu, szparagach, cykorii), inulina czy laktuloza (stosowana również jako lek o działaniu łagodnie przeczyszczającym). 


Synbiotyki

W tym przypadku definicja będzie krótsza, gdyż mamy do czynienia z preparatem złożonym zawierającym i probiotyk, i prebiotyk.

 
Postbiotyki

W jednym zdaniu czynniki te możemy określić jako substancje wytwarzane przez bakterie (np. jako metabolity, składowe ścian komórkowych, białka). Podstawowym postbiotykiem jest kwas masłowy, należący do grupy krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych będących produktami fermentacji cukrów złożonych. Stanowi on podstawowy składnik energetyczny komórek nabłonkowych jelita grubego.


Eubiotyki

Substancje wprowadzone do organizmu, które modulują skład mikroflory bakteryjnej, w taki sposób, aby był on najbardziej optymalny dla funkcjonowania całego organizmu. Najpopularniejszym przykładem eubiotyku są tzw. niewchłaniane antybiotyki, jak chociażby rifaksymina alfa – rekomendowana u pacjentów z IBS (ale tylko w postaci biegunkowej, w przebiegu której może dojść do rozrostu mikroflory bakteryjnej) czy chorobie uchyłkowej.

 

Puenta:

Probiotyki, prebiotyki, synbiotyki, postbiotyki, eubiotyki mogą wkrótce na stałe zagościć w naszych aptekach. Zapamiętaj czym są i czym się różnią, byś nie był zaskoczony pytaniem pacjenta: czy dostanę jakiś krótkołańcuchowy postbiotyk? 😉

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl