Psychobiotyki - co o nich wiemy?

 

Doniesienia naukowe dotyczące bakterii jelitowych mnożą się obecnie jak grzyby po deszczu. Dowiedzieliśmy się m. in. że organizm człowieka zasiedlany jest łącznie przez 1014 (100 bilionów) komórek różnych mikroorganizmów, należących do ok. 500-1500 gatunków (!). Wartość ta jest dziesięć razy większa niż całkowita liczba komórek ludzkiego organizmu. Nie bez przyczyny więc mikrobiotę jelitową zaczęto wręcz określać jako „zapomniany narząd” – ważący prawie tyle samo co ludzki mózg i wykazujący tak szeroką aktywność biologiczną jak wątroba.

 

Mikroflora jelitowa – co wiemy, a co nie do końca?

 

Oczywiste jest więc, że skład mikroflory jelitowej będzie miał istotne, jak nie fundamentalne znaczenie dla ludzkiego organizmu. Zdanie to może rzeczywiście brzmieć nieco sztampowo, ale już teraz wiadomo, że odpowiednie szczepy probiotyczne mogą okazać się przydatne w:

  • profilaktyce biegunki poantybiotykowej;
  • postępowaniu pomocniczym przy biegunce podróżnych.

 

To jednak nie wszystko – kolejne oceny sugerują także korzyści z ich stosowania u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry (AZS), nietolerancją laktozy, obniżoną odpornością, zakażeniem Helicobacter pylori, przewlekłymi zaparciami czy zespołem jelita drażliwego. W tych przypadkach wymagane są jednak badania potwierdzające – najlepiej przeprowadzone na szerszej grupie pacjentów

 

Psychobiotyki

 

Powyższa lista potencjalnych zastosowań probiotyków nie jest zamknięta. Już niedługo może ona objąć także… lęki i depresję. Okazało się bowiem, że część szczepów probiotycznych w korzystny i bezpośredni sposób oddziałuje na tzw. oś jelito – mózg.

 

W jakim mechanizmie?

 

Głównie poprzez modulację stężenia wybranych neuroprzekaźników (serotoniny, melatoniny, histaminy, acetylocholiny, GABA) i hormonów, wpływ na ekspresję ich receptorów w mózgu oraz poprzez stymulację komórek układu odpornościowego do produkcji cytokin pro- i przeciwzapalnych.

 

Szczegółowe badania wykazały m. in. że:

 

  • szczep Lactobacillus rhamnosus wpływ na wydzielanie neuroprzekaźnika GABA, którego niedobór jest związany z występowaniem depresji;
  • szczep Bifidobacterium longum obniża poziom kortyzolu, który – jak wiemy – uwalniany jest w odpowiedzi na stres;
  • szczep Bifidobacterium infantis reguluje stężenie serotoniny w przewodzie pokarmowym;
  • szczep Lactobacillus acidophilus może łączyć się z receptorami kannabinoidów w ośrodkowym układzie nerwowym.

 

Puenta:

Wpływ mikroflory jelitowej na ośrodkowy układ nerwowy z pewnością wymaga dalszych badań. Jakie będą ich wyniki? Historia probiotyków już dawno nauczyła nas, że mogą one być bardzo satysfakcjonujące.

 

Pamiętajmy jeszcze, że tak szerokie oddziaływanie mikroflory jelitowej na ludzki organizm nie jest uwarunkowany aktywnością wyłącznie probiotyków. Równie istotnie (jak nie istotniejsze) są także inne czynniki, które opisaliśmy w artykule Pro-, pre-, syn-, post-, eu-biotyki. Czym się różnią?

 

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl