Ciprofloksacyna - uważaj na nabiał

 

Wapń, magnez, cynk i żelazo – znane zapewne z zajęć chemii nieorganicznej jako pierwiastki dwuwartościowe – to także jedne z najpowszechniejszych składników suplementów diety. Ich stosowanie – choć często niezbędne, aby utrzymać w organizmie właściwy poziom minerałów – może jednak grozić powikłaniami. W jakich przypadkach?

Na przykład, jeśli w czasie suplementacji diety, pacjent jednocześnie stosuje antybiotyki z grupy fluorochinolonów.

 
Jak wskazują badania farmakokinetyczne, pierwiastki te zmniejszają wchłanianie fluorochinolonów nawet o 80 proc., co tym samym grozi niemal całkowitą utratą skuteczności stosowanej antybiotykoterapii.

 

Konsekwencją tej niekorzystnej zależności może być postęp zakażenia bakteryjnego lub/i zwiększenie ryzyka jego nawrotu w niedalekiej przyszłości.

 

Dlaczego taka interakcja w ogóle ma miejsce? Otóż, pierwiastki te razem z chinolonami tworzą w przewodzie pokarmowym trwałe związki kompleksowe, które tylko w niewielkim stopniu przechodzą z jelita do krążenia ogólnego.

 

Co istotne, interakcja ta dotyczy wszystkich antybiotyków należących do tej grupy – począwszy od popularnej ciprofloksacyny (leczenie zakażeń dróg moczowych i biegunki bakteryjnej, w tym biegunki podróżnych!), na lewofloksacynie i moksifloksacynie (coraz popularniejsza w terapii anginy paciorkowcowej!) kończąc.

 

Czy farmaceuta ma wpływ na występowanie tej niekorzystnej zależności? Ma, i to ogromny.

 

Jakich informacji udzielić pacjentowi, który realizuje receptę na ciprofloksacynę?

 

Oto 6 wskazówek dla pacjenta, który realizuje receptę na ciprofloksacynę (lub inny fluorochinolon):

 

  1. Jeśli pacjent w trakcie realizacji recepty, poprosi o suplement diety z magnezem, cynkiem, wapniem lub żelazem, zapytaj czy rzeczywiście istnieje konieczność jego stosowania w trakcie antybiotykoterapii.
  2. Jeśli istnieje, poinformuj o zasadzie maksymalnego odstępu czasowego pomiędzy suplementem, a antybiotykiem.
  3. Zwróć uwagę na pacjentów leczonych z powodu anemii. Żelazo będące składnikiem leków na niedokrwistość także może wchodzić w interakcje z fluorochinolonami
  4. Zwróć również uwagę na pacjentów skarżących się na zgagę lub niestrawność. Środki zobojętniające stosowane w leczeniu tych objawów również mogą niekorzystnie wpływać na wchłanianie antybiotyków fluorochinolonowych
  5. Poinformuj, aby pacjent nie popijał tych antybiotyków mlekiem, jogurtem lub kefirem. Zasada ta tyczy się również innych produktów mlecznych. Zawierają one przecież spore ilości wapnia.
  6. Jeśli pacjent nie może obejść się bez mleka, poinformuj o zasadzie maksymalnego odstępu czasowego pomiędzy przyjęciem antybiotyku, a spożyciem produktu bogatego w wapń.

 

Czas na puentę:

Jeśli wydajesz jakikolwiek antybiotyk z grupy fluorochinolonów, zawsze poinformuj o możliwej interakcji z produktami zawierającymi wapń, magnez, cynk i żelazo.

Pamiętaj, że pierwiastki te mogą występować nie tylko w żywności i w suplementach diety, ale również w niektórych lekach.

Przygotował zespół zatrzymajpacjenta.pl