Funkcje poznawcze (z ang. cognitive function), znane także jako procesy poznawcze to cały szereg cech, umiejętności służących do nabywania wiedzy, doskonalenia umiejętności i kształtowania rzeczywistości np. poprzez relacje z innymi. Można je klasyfikować na bardzo wiele sposobów.

 

Wyróżniamy np. elementarne procesy poznawcze, do których zalicza się uwagę, percepcję, pamięć czy tzw. kontrolę wykonawczą. Można do nich dodać tzw. złożone procesy poznawcze koncentrujące się na myśleniu czy wypowiedzi (mowie, języku). Często w obrębie tej szerokiej klasy umiejętności znajdują się także funkcje wykonawcze odpowiadające m. in. za orientację w bieżącej sytuacji, kontrolę zachowania, zdolność do planowania, umiejętność podejmowania decyzji, rozwiązywanie problemów, plastyczność zachowań, umiejętność oceny zysków i strat 1,2.  
 

Winpocetyna  

 

Z procesami poznawczymi nieodłącznie związane jest niestety pojęcie ich zaburzeń. Występują one częściej wśród pacjentów w podeszłym wieku oraz wśród osób z istniejącymi chorobami sercowo-naczyniowymi lub zmianami neurologicznymi/neurodegeneracyjnymi (prawdopodobnie zaburzenia takie mogą również powodować liczne, drobne urazy głowy). I w tym miejscu właśnie pojawia się miejsce dla winpocetyny1.  

 

Wskazania do stosowania tego leku obejmują m. in.:  

  • leczenie przewlekłej niewydolności krążenia mózgowego, w tym stanów po udarze niedokrwiennym i otępienia naczyniopochodnego,  
  • łagodzenie psychicznych i neurologicznych objawów niewydolności krążenia mózgowego3.  

 

Lek nootropowy  

 

Winpocetyna należy do grupy tzw. leków nootropowych. Preparaty te – zgodnie z ogólnie przyjętą definicją – poprawiają pamięć, koncentrację oraz ułatwiają zapamiętywanie. Wchodząc w szczegóły, działanie neuroprotekcyjne winpocetyny wynika ze zwiększenia krążenia mózgowego i metabolizmu mózgu, zmniejszenia lepkości krwi, hamowania kanałów sodowych i neutralizacji wolnych rodników.  

 
Działanie to potwierdzone jest poprzez badania kliniczne. W jednym z nich badano skuteczność winpocetyny w stadium zaburzeń poznawczych, czyli w stanie przejściowym między stanem fizjologicznym a łagodnym otępieniem. W analizowanej próbie liczącej 53 pacjentów, którym podawano winpocetynę przez 18 miesięcy w dawce 3 × 10 mg dziennie, odnotowano poprawę zdolności poznawczych na poziomie 3,5 pkt w skali ADAS-Cog (Alzheimer’s Disease Assessment Scale) oraz 1,6 pkt w teście MMSE (Mini-Mental State Examination). Na tej podstawie można wnioskować, że winpocetyna (dzięki swojemu złożonemu mechanizmowi działania) nie tylko powoduje poprawę funkcji poznawczych, ale wpływa na jakość życia pacjenta4.  

 
 

Puenta:  

By leczenie winpocetyną (np. Vinpovenem/Vinpovenem Forte) przyniosło oczekiwane efekty, jak w przypadku każdego leku istotne jest by pacjent przyjmował lek zgodnie z zaleceniem lekarza. 

Prawidłowe dawkowanie i sposób podania:  

Lek przyjmuje się 3 x dobę, po posiłkach. 

 

Ulotkę przylekową ze schematem dawkowania możesz wydrukować/wysłać pacjentowi na maila  

Dostępna jest tutaj: Vinpoven_ulotka przylekowa

 

Piśmiennictwo: 

  1. Paweł Brożek. Zaburzenia funkcji poznawczych  https://www.mp.pl/pacjent/neurologia/choroby/151141,lagodne-zaburzenia-poznawcze 
  2. Anna Mosiołek, Jacek Gierus. Funkcje poznawcze a radzenie sobie z problemami życia codziennego w schizofrenii. Psychiatry 2016  
  3. ChPL Vinpoven  
  4. Beata Porębska. Winpocetyna nie tylko w zaburzeniach krążenia mózgowego. Medycyna Faktów 2014 

Skrócona informacja o leku:

NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO: VINPOVEN, VINPOVEN FORTE (Vinpocetinum). SKŁAD Vinpoven – 1 tabletka zawiera 5 mg winpocetyny, substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna. Vinpoven Forte – 1 tabletka zawiera 10 mg winpocetyny, substancja pomocnicza o znanym działaniu: laktoza jednowodna. Postać farmaceutyczna: Vinpoven - tabletki, Vinpoven Forte – tabletki. OPAKOWANIA: Vinpoven – 50, 100 i 200 tabletek, Vinpoven Forte – 30, 60, 90 i 180 tabletek. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie. WSKAZANIA DO STOSOWANIA: leczenie przewlekłej niewydolności krążenia mózgowego, w tym stanów po udarze niedokrwiennym i otępienia naczyniopochodnego, łagodzenie psychicznych i neurologicznych objawów niewydolności krążenia mózgowego, leczenie zaburzeń słuchu o podłożu naczyniowym. DAWKOWANIE I SPOSÓB PODANIA: Dawkowanie: Produkt leczniczy Vinpoven stosuje się doustnie: 1 do 2 tabletek (5-10 mg) trzy razy na dobę (15-30 mg/dobę). Dawka podtrzymująca: 1 tabletka 3 razy na dobę. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i (lub) wątroby: Nie ma konieczności zmiany dawki u pacjentów z chorobami wątroby lub nerek. Dzieci i młodzież: Produkt leczniczy nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci. Nie należy podawać produktu leczniczego dzieciom ze względu na brak wystarczających danych klinicznych w tej grupie wiekowej. Sposób podawania: Tabletki należy przyjmować po posiłkach. PRZECIWWSKAZANIA: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, ciąża, karmienie piersią, stosowanie u dzieci ze względu na brak wystarczających danych z badań klinicznych w tej grupie wiekowej, ostra faza udaru krwotocznego, ciężka choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenia rytmu serca. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania. Zaleca się wykonywanie kontrolnych badań EKG u pacjentów z zespołem wydłużonego odstępu QT lub u osób jednocześnie przyjmujących leki, które powodują wydłużenie odstępu QT. Substancja pomocnicza: w przypadku pacjentów z nietolerancja laktozy należy wziąć pod uwagę, że każda tabletka 5 mg produktu leczniczego Vinpoven zawiera 70 mg laktozy. Produkt leczniczy nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lapp) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. WPŁYW NA PŁODNOŚĆ, CIĄŻĘ I LAKTACJĘ: Stosowanie winpocetyny w okresie ciąży i karmienia piersią jest przeciwwskazane. Ciąża: Winpocetyna przenika przez barierę łożyska, przy czym jej stężenie w łożysku i we krwi płodu jest mniejsze niż we krwi matki. Nie obserwowano teratogennego ani embriotoksycznego działania winpocetyny podawanej kobietom w ciąży. W badaniach na zwierzętach, które otrzymywały duże dawki winpocetyny, w niektórych przypadkach zaobserwowano krwawienie z łożyska, a także poronienie, prawdopodobnie na skutek zwiększonego przepływu krwi przez łożysko. Karmienie piersią: Winpocetyna przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Badania ze znakowaną winpocetyną wykazały, że radioaktywność w mleku była dziesięciokrotnie wyższa niż we krwi. W ciągu 1 godziny 0,25% podanej dawki winpocetyny przenika do mleka. Stosowanie u kobiet karmiących piersią jest przeciwwskazane, ponieważ winpocetyna przenika do mleka kobiecego, a nie ma wiarygodnych danych dotyczących jej wpływu na niemowlęta karmione piersią. Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn: Nie przeprowadzono badań wpływu winpocetyny na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE: Wymienione poniżej działania niepożądane pogrupowano zgodnie z klasyfikacją układów i narządów oraz częstością występowania, określona w następujący sposób: bardzo często (>1/10), często (> 1/100 do <1/10), niezbyt często (> 1/1 000 do <1/100), rzadko (>1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (>1/10 000, w tym pojedyncze przypadki). Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Rzadko: leukopenia. Zaburzenia układu nerwowego: Niezbyt często: zaburzenia snu (bezsenność, senność), zawroty i bóle głowy, osłabienie. Objawy te mogą być związane z chorobą podstawową. Zaburzenia serca: Niezbyt często: obniżenie odcinka ST, wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz i dodatkowy skurcz serca. Objawy te występowały samoistnie i dlatego nie jest pewne, czy powodem wystąpienia tych objawów było zastosowanie produktu leczniczego Vinpoven. Zaburzenia naczyniowe: Niezbyt częste: zmiany ciśnienia krwi (głównie obniżenie ciśnienia krwi), uderzenia krwi do głowy. Zaburzenia żołądka i jelit: Niezbyt często: nudności, zgaga i suchość w jamie ustnej. Rzadko: bóle brzucha. Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: Niezbyt często: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Niezbyt często: alergiczne odczyny skórne. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych: Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: +48 22 49-21-309, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Pozwolenie M.Z.: Vinpoven - 24557, Vinpoven Forte - 24558. Podmiot odpowiedzialny posiadający pozwolenie na dopuszczenie do obrotu: Polfarmex S.A., ul. Józefów 9, 99-300 Kutno. Kategoria dostępności: Wydawane z przepisu lekarza – Rp. Lek pełnopłatny.